AIDS

AIDS to choroba, której nazwę tworzą pierwsze litery jej angielskiej nazwy. W tłumaczeniu na język polski – zespół nabytego upośledzenia odporności. Chorobę wywołuje wirus HIV, po polsku – ludzki wirus upośledzenia odporności. Choroba ta zaczyna się więc od zakażenia wirusem HIV, ale osoba zakażona nie jest jeszcze chora. Określa się ją jako nosiciela HIV, lub ostatnio jako HIV-pozytywną. Pandemia AIDS rozpoczęła się na przełomie lat 70-tych i 80-tych. Od początku pandemii wirusem HIV (ludzki wirus upośledzenia odporności) uległo zarażeniu ponad 17 milionów ludzi, z czego ponad milion dzieci. Zaledwie u czterech milionów wykształciła się choroba AIDS. Spośród zarażonych zmarło ponad 3 miliony ludzi. Ponad 80% zarażonych wirusem HIV żyje w krajach Trzeciego Świata. Powyżej 90% nowo zarażonych wirusem HIV to heteroseksualiści. Prezerwatywa nie daje gwarancji uniknięcia zarażenia się wirusem HIV. Z dotychczasowych obserwacji wynika, że u ok. 50% osób zakażonych wirusem HIV - choroba AIDS rozwija się dopiero po 10 latach od zakażenia. W Polsce w 1996 r. Nowe przypadki zakażenia wirusem HIV stwierdzono u 346 osób (w 1991 r. - u 559 osób, w 1992 r. - u 482 osób, w 1993 r. - u 385 osób, w 1994 r. - u 423 osób, w 1995 r. - 111). AIDS stanowi problem globalny, wzrost zachorowań odnotowuje się na każdym kontynencie. Na całym świecie 38 milionów ludzi jest zarażonych HIV, codziennie zaraża się około 16 tysięcy osób. Największe ryzyko zakażenia występuje na obszarach Afryki Subsaharyjskiej i Karaibów. W niektórych państwach afrykańskich odsetek ludzi zakażonych wynosi 40%. Drogi zakażenia-Ryzyko zakażenia HIV zależne jest od drogi zakażenia. Można zarazić się poprzez krew i produkty krwiopochodne, spermę, płyn przedejakulacyjny. Istnieje też dość wysokie prawdopodobieństwo zarażenia przez matkę dziecka karmionego piersią. Wśród dróg zakażenia najczęściej wymienia się: stosunek seksualny, stosowanie niesterylnych igieł i strzykawek, przetaczanie zakażonej krwi, bądź produktów krwiopochodnych, zabiegi akupunktury, skaleczenia i zadrapania w kontaktach z chorym. Osoba zdrowa może zostać zakażona zarówno podczas najpopularniejszego stosunku płciowego, zwanego waginalnym, czyli dopochwowym, jak również przez stosunek oralny, czyli z użyciem ust. Szczególnie niebezpieczny jest stosunek doodbytniczy, zwany analnym, z powodu ryzyka wystąpienia podczas niego krwawienia. Pocałunki nie powodują zagrożenia, pod warunkiem, że nie wiążą się na przykład z gryzieniem. Mimo że ślina osoby HIV-pozytywnej zawiera wirusy, to ich ilość jest zbyt mała, by przy normalnym pocałunku spowodować zakażenie drugiej osoby. Jedynie kontakt z zakażoną krwią niesie takie ryzyko. Poza organizmem ludzkim wirusy HIV są bezbronne i bardzo łatwo giną. Zabija je sterylizacja i większość najpopularniejszych środków dezynfekcyjnych, nawet takich jak proszki do prania, płyny do zmywania naczyń. W przypadku skaleczenia się przedmiotem, na którym może być zainfekowana krew, należy skaleczenie przemyć wodą z mydłem i wydezynfekować dostępnym środkiem. Szczególnie zalecana jest woda utleniona.  W przypadku dostania się krwi do oka, należy przemyć je obficie wodą i starać się nie trzeć gałki ocznej. Nie istnieje groźba zakażenia w przypadku przedostania się do oka śliny osoby zakażonej HIV. W wypadku ugryzienia przez nosiciela lub osobę chorą na AIDS ryzyko zakażenia jest bardzo niewielkie. Jeśli coś takiego nas spotka, należy postępować jak w przypadku skaleczenia. Nie istnieje medykament pozwalający na wyleczenie AIDS, dotychczas opracowano jedynie preparaty utrudniające namnażanie się wirusa HIV i wniknięcie do komórek.
Najczęściej stosowaną obecnie terapią jest podawanie choremu leków powstrzymujących różne etapy rozwoju wirusa. Przy tego rodzaju postępowaniu jednak mają miejsce liczne efekty uboczne: wymioty, biegunka, anemia, zapalenie wątroby.
Wiele, spośród chorób znamionujących AIDS można leczyć efektywnie, wymaga to jednak ogromnych nakładów finansowych. Jest ono jednak tym trudniejsze, im bardziej zniszczony jest układ odpornościowy.