Otyłość jest chorobą ogólnoustrojową
Otyłość jest chorobą ogólnoustrojową, w której występuje nadmiar tkanki tłuszczowej, nadwaga natomiast oznacza zwiększoną masę ciała w stosunku do przyjętych norm.
Pojęcia te nie są jednoznaczne. Decydującą cechą otyłości jest nadmierny rozwój tkanki tłuszczowej w stosunku do przyjętych norm. Jak wynika z danych statystycznych opublikowanych w różnych krajach, prawie 1/3 populacji osób dorosłych wykazuje nadwagę lub otyłość (jako kryterium otyłości przyjęto 120% należnej masy ciała). Otyłość spowodowana jest nadmiernym gromadzeniem tłuszczu w organizmie. Uwarunkowane jest to czynnikami genetycznymi, na które nie mamy wpływu oraz czynnikami środowiskowymi, które możemy i powinniśmy odpowiednio modyfikować. Głównymi czynnikami środowiskowymi są: spożywanie żywności przekraczające zapotrzebowanie organizmu (innymi słowy objadanie się ponad miarę) oraz zbyt mała aktywność fizyczna (siedzący tryb życia, brak sportu). Statystyki dowodzą, że większość osób dorosłych otyłych miało nadwagę już we wczesnych latach życia. Dzieciństwo jest tym okresem, w którym komórki tłuszczowe rozwijają się, a przekarmianie powoduje, że ich ilość jest większa, niż u dzieci żywionych prawidłowo. Kuracje odchudzające z reguły prowadzą do zmniejszenia objętości komórek tłuszczowych, ale nie ich liczby. Dlatego właśnie tak trudno zrzucić zbędne kilogramy utrzymujące się od wieku dziecięcego, choć jest to oczywiście możliwe.
Otyłość ma negatywny wpływ na funkcjonowanie organizmu, co odzwierciedla się w powstawaniu wielu chorób układu krążenia, układu pokarmowego, układu oddechowego, układu nerwowego, układu kostno – stawowego oraz układu wydzielniczego.
Najczęstszymi chorobami związanymi z otyłością są:
Cukrzyca typu II - stanowi 90% przypadków cukrzycy. 80-90% pacjentów stanowią osoby otyłe. Spadek wagi nawet o 5-10% prowadzi do obniżenia poziomu cukru we krwi i pozwala zmniejszyć dawki leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny. Nadciśnienie tętnicze - wzrost masy ciała o 20% powoduje ośmiokrotny wzrost częstości występowania nadciśnienia. Hiperlipidemia - czyli podwyższenie poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Poza poziomem całkowitego cholesterolu ważny dla ryzyka chorób serca jest też stosunek pomiędzy "dobrym" - cholesterol HDL i "złym" cholesterolem - cholesterol LDL. Stosunek ten jest niekorzystny u osób otyłych. Udar mózgowy - ryzyko jego wystąpienia u osób otyłych jest dwukrotnie większe. Niewydolność serca - ryzyko tej choroby u otyłych jest większe 1,9 razy. Choroba niedokrwienna serca (choroba wieńcowa) - 40% przypadków tej choroby jest związane z BMI powyżej 25. Prawdopodobieństwo, że osoba otyła będzie miała chorobę wieńcową jest 1,5 raza większe niż u osoby z prawidłową wagą. Otyłość pogarsza także przebieg rehabilitacji pozawałowej. Kamica pęcherzyka żółciowego - schorzenia pęcherzyka u osób otyłych występują sześciokrotnie częściej niż u szczupłych. Zmiany zwyrodnieniowe stawów - stawy podlegające nadmiernym obciążeniom szybciej ulegają uszkodzeniu, prowadzi to do zespołów bólowych, np. kręgosłupa, stawów kolanowych. Nowotwory - u otyłych częściej niż u szczupłych występują nowotwory macicy, sutka, pęcherzyka żółciowego, jelita grubego, prostaty. Zaburzenia oddychania w czasie snu - objawiające się m.in. zespołem hipowentylacji bądź bezdechu sennego. Żylaki kończyn dolnych - u osoby otyłej gorsze są warunki odpływu krwi z kończyn dolnych. Prowadzi to do nadmiernego wypełnienia krwią żył a w konsekwencji - do powstawania żylaków. Zaburzenia hormonalne i powikłania ciąży - częściej występują u otyłych kobiet.
Pojęcia te nie są jednoznaczne. Decydującą cechą otyłości jest nadmierny rozwój tkanki tłuszczowej w stosunku do przyjętych norm. Jak wynika z danych statystycznych opublikowanych w różnych krajach, prawie 1/3 populacji osób dorosłych wykazuje nadwagę lub otyłość (jako kryterium otyłości przyjęto 120% należnej masy ciała). Otyłość spowodowana jest nadmiernym gromadzeniem tłuszczu w organizmie. Uwarunkowane jest to czynnikami genetycznymi, na które nie mamy wpływu oraz czynnikami środowiskowymi, które możemy i powinniśmy odpowiednio modyfikować. Głównymi czynnikami środowiskowymi są: spożywanie żywności przekraczające zapotrzebowanie organizmu (innymi słowy objadanie się ponad miarę) oraz zbyt mała aktywność fizyczna (siedzący tryb życia, brak sportu). Statystyki dowodzą, że większość osób dorosłych otyłych miało nadwagę już we wczesnych latach życia. Dzieciństwo jest tym okresem, w którym komórki tłuszczowe rozwijają się, a przekarmianie powoduje, że ich ilość jest większa, niż u dzieci żywionych prawidłowo. Kuracje odchudzające z reguły prowadzą do zmniejszenia objętości komórek tłuszczowych, ale nie ich liczby. Dlatego właśnie tak trudno zrzucić zbędne kilogramy utrzymujące się od wieku dziecięcego, choć jest to oczywiście możliwe.
Otyłość ma negatywny wpływ na funkcjonowanie organizmu, co odzwierciedla się w powstawaniu wielu chorób układu krążenia, układu pokarmowego, układu oddechowego, układu nerwowego, układu kostno – stawowego oraz układu wydzielniczego.
Najczęstszymi chorobami związanymi z otyłością są:
Cukrzyca typu II - stanowi 90% przypadków cukrzycy. 80-90% pacjentów stanowią osoby otyłe. Spadek wagi nawet o 5-10% prowadzi do obniżenia poziomu cukru we krwi i pozwala zmniejszyć dawki leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny. Nadciśnienie tętnicze - wzrost masy ciała o 20% powoduje ośmiokrotny wzrost częstości występowania nadciśnienia. Hiperlipidemia - czyli podwyższenie poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Poza poziomem całkowitego cholesterolu ważny dla ryzyka chorób serca jest też stosunek pomiędzy "dobrym" - cholesterol HDL i "złym" cholesterolem - cholesterol LDL. Stosunek ten jest niekorzystny u osób otyłych. Udar mózgowy - ryzyko jego wystąpienia u osób otyłych jest dwukrotnie większe. Niewydolność serca - ryzyko tej choroby u otyłych jest większe 1,9 razy. Choroba niedokrwienna serca (choroba wieńcowa) - 40% przypadków tej choroby jest związane z BMI powyżej 25. Prawdopodobieństwo, że osoba otyła będzie miała chorobę wieńcową jest 1,5 raza większe niż u osoby z prawidłową wagą. Otyłość pogarsza także przebieg rehabilitacji pozawałowej. Kamica pęcherzyka żółciowego - schorzenia pęcherzyka u osób otyłych występują sześciokrotnie częściej niż u szczupłych. Zmiany zwyrodnieniowe stawów - stawy podlegające nadmiernym obciążeniom szybciej ulegają uszkodzeniu, prowadzi to do zespołów bólowych, np. kręgosłupa, stawów kolanowych. Nowotwory - u otyłych częściej niż u szczupłych występują nowotwory macicy, sutka, pęcherzyka żółciowego, jelita grubego, prostaty. Zaburzenia oddychania w czasie snu - objawiające się m.in. zespołem hipowentylacji bądź bezdechu sennego. Żylaki kończyn dolnych - u osoby otyłej gorsze są warunki odpływu krwi z kończyn dolnych. Prowadzi to do nadmiernego wypełnienia krwią żył a w konsekwencji - do powstawania żylaków. Zaburzenia hormonalne i powikłania ciąży - częściej występują u otyłych kobiet.