Zawał serca.
Zawał serca.
Zawał serca jest to martwica fragmentu mięśnia serca spowodowana jego niedokrwieniem, zwykle na tle choroby wieńcowej. Zawał serca jest jedną z najbardziej znanych i najbardziej dramatycznych postaci choroby wieńcowej. W krajach rozwiniętych zawał serca jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów. Jak rozpoznać zawał serca? Co zrobić w przypadku bólu w klatce piersiowej? Szacuje się, że w Polsce około milion osób ma zdiagnozowaną chorobę wieńcową. Około 100 tysięcy osób rocznie ma zawał serca. W 2000 roku zarejestrowano wśród mężczyzn ponad 30 tysięcy, a u kobiet blisko 25 tysięcy zgonów z powodu choroby wieńcowej. Zawał serca jest często pierwszym objawem choroby serca.
Ograniczenie śmiertelności z powodu zawałów serca można osiągnąć poprzez zwalczanie czynników ryzyka choroby wieńcowej (profilaktyka) oraz wczesne rozpoznanie zawału i szybkie wdrożenie nowoczesnego leczenia. Kluczowe znaczenie ma znajomość wczesnych objawów wskazujących na zawał serca, a także przedstawienie właściwego działania w przypadku podejrzenia zawału. Typowe objawy zawału serca to ból w klatce piersiowej, ból za mostkiem, duszność, poty, uczucie lęku, nudności, ewentualnie stany podgorączkowe. Ból może promieniować do żuchwy, pleców, barków i nadbrzusza. Ból zawałowy trwa przeważnie nie krócej niż 20 minut, często kilka godzin. Na intensywne długo utrzymujące się bóle nie wpływają ani odpoczynek, ani nitrogliceryna. 15 – 25% zawałów serca daje nietypowe, niewielkie dolegliwości lub przebiega zupełnie bezbólowo (tzw. „nieme zawały”). Najczęściej zawały bezbólowe występują u osób chorych na cukrzycę, u których neuropatia cukrzycowa jest przyczyną zmniejszonej percepcji bólu. Zdarza się, że zawał serca objawia się w sposób dramatyczny: nagłym zatrzymaniem krążenia i nagłym zgonem sercowym (migotanie komór, wymagające defibrylacji). Rozpoznanie i właściwą terapię może przyśpieszyć porównanie zapisu EKG w trakcie bólu z zapisami poprzednimi. Dlatego dobrze jest mieć przy sobie zapis EKG. Jeżeli takiego nie mamy, można poprosić o jego wykonanie przy okazji najbliższej wizyty w przychodni. Ważne jest również kompletowanie pełnej dokumentacji medycznej (karty wypisowe ze szpitala, spis aktualnie przyjmowanych leków itp.) w określonym miejscu, o którym wiedzą domownicy i dostarczenie jej w jak najkrótszym czasie do szpitala. Zawał serca jest związany najczęściej z pęknięciem blaszki miażdżycowej, stąd zapobieganie zawałowi polega na zapobieganiu postępowi procesu miażdżycowego. Czynnikami ryzyka (przyspieszającymi i nasilającymi tempo rozwoju miażdżycy) niepoddającymi się kontroli człowieka, tzw. niemodyfikowalnymi są uwarunkowania genetyczne, płeć (częściej chorują mężczyźni), zanieczyszczenie środowiska, stres psychospołeczny, wiek. Jest jednak druga grupa czynników ryzyka, na które można wywierać wpływ, poprzez to zmniejszać ryzyko rozwoju miażdżycy, a tym samym ryzyko zawału serca. Są to: niewłaściwe odżywianie, otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu, braku ruchu, stres, nadciśnienie tętnicze. Pełny sukces w zapobieganiu miażdżycy i zawałowi serca będzie łatwiejszy do osiągnięcia, jeśli będzie się zwalczać wiele czynników jednocześnie.
Zawał serca jest to martwica fragmentu mięśnia serca spowodowana jego niedokrwieniem, zwykle na tle choroby wieńcowej. Zawał serca jest jedną z najbardziej znanych i najbardziej dramatycznych postaci choroby wieńcowej. W krajach rozwiniętych zawał serca jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów. Jak rozpoznać zawał serca? Co zrobić w przypadku bólu w klatce piersiowej? Szacuje się, że w Polsce około milion osób ma zdiagnozowaną chorobę wieńcową. Około 100 tysięcy osób rocznie ma zawał serca. W 2000 roku zarejestrowano wśród mężczyzn ponad 30 tysięcy, a u kobiet blisko 25 tysięcy zgonów z powodu choroby wieńcowej. Zawał serca jest często pierwszym objawem choroby serca.
Ograniczenie śmiertelności z powodu zawałów serca można osiągnąć poprzez zwalczanie czynników ryzyka choroby wieńcowej (profilaktyka) oraz wczesne rozpoznanie zawału i szybkie wdrożenie nowoczesnego leczenia. Kluczowe znaczenie ma znajomość wczesnych objawów wskazujących na zawał serca, a także przedstawienie właściwego działania w przypadku podejrzenia zawału. Typowe objawy zawału serca to ból w klatce piersiowej, ból za mostkiem, duszność, poty, uczucie lęku, nudności, ewentualnie stany podgorączkowe. Ból może promieniować do żuchwy, pleców, barków i nadbrzusza. Ból zawałowy trwa przeważnie nie krócej niż 20 minut, często kilka godzin. Na intensywne długo utrzymujące się bóle nie wpływają ani odpoczynek, ani nitrogliceryna. 15 – 25% zawałów serca daje nietypowe, niewielkie dolegliwości lub przebiega zupełnie bezbólowo (tzw. „nieme zawały”). Najczęściej zawały bezbólowe występują u osób chorych na cukrzycę, u których neuropatia cukrzycowa jest przyczyną zmniejszonej percepcji bólu. Zdarza się, że zawał serca objawia się w sposób dramatyczny: nagłym zatrzymaniem krążenia i nagłym zgonem sercowym (migotanie komór, wymagające defibrylacji). Rozpoznanie i właściwą terapię może przyśpieszyć porównanie zapisu EKG w trakcie bólu z zapisami poprzednimi. Dlatego dobrze jest mieć przy sobie zapis EKG. Jeżeli takiego nie mamy, można poprosić o jego wykonanie przy okazji najbliższej wizyty w przychodni. Ważne jest również kompletowanie pełnej dokumentacji medycznej (karty wypisowe ze szpitala, spis aktualnie przyjmowanych leków itp.) w określonym miejscu, o którym wiedzą domownicy i dostarczenie jej w jak najkrótszym czasie do szpitala. Zawał serca jest związany najczęściej z pęknięciem blaszki miażdżycowej, stąd zapobieganie zawałowi polega na zapobieganiu postępowi procesu miażdżycowego. Czynnikami ryzyka (przyspieszającymi i nasilającymi tempo rozwoju miażdżycy) niepoddającymi się kontroli człowieka, tzw. niemodyfikowalnymi są uwarunkowania genetyczne, płeć (częściej chorują mężczyźni), zanieczyszczenie środowiska, stres psychospołeczny, wiek. Jest jednak druga grupa czynników ryzyka, na które można wywierać wpływ, poprzez to zmniejszać ryzyko rozwoju miażdżycy, a tym samym ryzyko zawału serca. Są to: niewłaściwe odżywianie, otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu, braku ruchu, stres, nadciśnienie tętnicze. Pełny sukces w zapobieganiu miażdżycy i zawałowi serca będzie łatwiejszy do osiągnięcia, jeśli będzie się zwalczać wiele czynników jednocześnie.